คู่มือเอกสารสำหรับบุคคลธรรมดา

ไม่มีบริษัท ออกใบเสร็จหรือใบกำกับภาษีได้ไหม?

ออก "ใบเสร็จรับเงิน" ได้เลย แม้ไม่ได้จดบริษัท เพราะใบเสร็จคือหลักฐานการรับเงิน ใคร ๆ ก็ออกได้ โดยใส่ชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษี (สำหรับบุคคลธรรมดาคือเลขบัตรประชาชน 13 หลัก) แต่ "ใบกำกับภาษี" ออกไม่ได้ เว้นแต่คุณจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) แล้วเท่านั้น

โดยทีมงาน BillsOS · อัปเดต 7 มิ.ย. 2026

บทความนี้เป็นข้อมูลความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีเฉพาะราย กรณีของคุณอาจต่างออกไป ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือกรมสรรพากร (สายด่วน 1161) ก่อนตัดสินใจ

คำตอบสั้น ๆ: อะไรออกได้ อะไรออกไม่ได้

เอกสาร บุคคลธรรมดา ไม่จด VAT
ใบเสร็จรับเงินออกได้ ✓
บิลเงินสด / ใบสำคัญรับเงินออกได้ ✓
ใบเสนอราคา / ใบแจ้งหนี้ออกได้ ✓
ใบกำกับภาษีออกไม่ได้ ✗ (ต้องจด VAT ก่อน)

ทำไมบุคคลธรรมดาออกใบเสร็จได้

ใบเสร็จรับเงินคือเอกสารที่ "ผู้รับเงิน" ออกให้ "ผู้จ่ายเงิน" เพื่อยืนยันว่าได้รับเงินแล้ว ไม่ได้ผูกกับการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม ฟรีแลนซ์หรือบุคคลธรรมดาจึงออกใบเสร็จได้ตามปกติ และควรออกทุกครั้งที่รับเงิน เพราะเป็นหลักฐานรายรับที่ดีตอนยื่นภาษีเงินได้ประจำปี

ใบเสร็จของบุคคลธรรมดา ควรมีอะไรบ้าง

  • ชื่อ–นามสกุล และที่อยู่ของคุณ (ผู้รับเงิน)
  • เลขประจำตัวผู้เสียภาษี = เลขบัตรประชาชน 13 หลัก
  • ชื่อลูกค้า (ผู้จ่ายเงิน)
  • วันที่ เลขที่ใบเสร็จ รายการ/คำอธิบายงาน และจำนวนเงิน
  • ลายเซ็นผู้รับเงิน

ทำไมจึงออกใบกำกับภาษีไม่ได้

ใบกำกับภาษี (Tax Invoice) เป็นเอกสารเฉพาะของระบบ VAT ตามประมวลรัษฎากร มาตรา 86 กำหนดว่า "ผู้ประกอบการจดทะเบียน" ภาษีมูลค่าเพิ่มเท่านั้นที่มีสิทธิและหน้าที่ออกใบกำกับภาษี ถ้าคุณยังไม่ได้จด VAT คุณจึงไม่มีสิทธิออก — และไม่ควรออก

การออกใบกำกับภาษีทั้งที่ไม่ได้จดทะเบียน VAT มีความผิดตามกฎหมาย ผู้ออกอาจต้องรับผิดในจำนวนภาษีที่ระบุไว้ พร้อมเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม และอาจมีโทษอาญา รายละเอียดและจำนวนค่าปรับขึ้นกับกรณี ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีหรือกรมสรรพากร

ลูกค้า (บริษัท) ขอใบกำกับภาษี ทำยังไงดี

นี่คือสถานการณ์ที่ฟรีแลนซ์เจอบ่อยที่สุด คำตอบคือ ถ้าคุณยังไม่ได้จด VAT คุณออกใบกำกับภาษีให้เขาไม่ได้ ให้ทำแบบนี้แทน

  1. อธิบายตรง ๆ ว่าคุณเป็นบุคคลธรรมดาที่ยังไม่ได้จด VAT จึงออก "ใบเสร็จรับเงิน" ให้แทนใบกำกับภาษี ใบเสร็จก็ใช้เป็นหลักฐานค่าใช้จ่ายของบริษัทเขาได้
  2. ถ้าลูกค้าเป็นบริษัท เขามักจะหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% จากค่าจ้างคุณ และจะออก "หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)" ให้คุณเก็บไว้ ส่วนนี้คุณนำไปเครดิตคืนตอนยื่นภาษีเงินได้ประจำปีได้
  3. ถ้าลูกค้ายืนยันว่าจำเป็นต้องได้ใบกำกับภาษีจริง ๆ ทางเลือกคือคุณ "จดทะเบียน VAT" (ทำได้แม้รายได้ยังไม่ถึง 1.8 ล้าน เรียกว่าจดสมัครใจ) แต่จะมีภาระยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนตามมา

อ่านเพิ่ม: ฟรีแลนซ์ต้องจด VAT ไหม · อัตราหัก ณ ที่จ่าย

ใบเสร็จ กับ ใบกำกับภาษี ต่างกันตรงไหน

ใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี
ใครออกได้ใครก็ได้ผู้จด VAT เท่านั้น
แสดง VAT 7%ไม่มีมี
ใช้ทำอะไรยืนยันการรับเงินให้ผู้ซื้อใช้เครดิตภาษีซื้อ

ออกใบเสร็จที่ถูกต้องได้ใน 20 วินาทีด้วย BillsOS

BillsOS ออกแบบมาสำหรับบุคคลธรรมดาและฟรีแลนซ์โดยเฉพาะ ตอนยังไม่จด VAT ก็ปิดสวิตช์ VAT ไว้ ออกใบเสร็จรับเงิน/ใบแจ้งหนี้/ใบเสนอราคาในชื่อตัวเองพร้อมเลขบัตรประชาชนได้ทันที พร้อม PromptPay QR ระบุยอดชำระเป๊ะ และพอวันหนึ่งคุณจด VAT ก็แค่เปิดสวิตช์ ระบบจะเปลี่ยนมาออกใบกำกับภาษีพร้อม VAT 7% ให้เอง โดยไม่ต้องเปลี่ยนเครื่องมือ

เริ่มใช้ BillsOS ฟรี

ดูเพิ่มเติม: โปรแกรมออกใบกำกับภาษี/ใบเสร็จ · เอกสารที่ฟรีแลนซ์ต้องใช้

BillsOS เป็นเครื่องมือออกเอกสารและรับชำระเงิน ไม่ได้ยื่นภาษีหรือให้คำแนะนำทางภาษีแทนคุณ

แหล่งอ้างอิง / Sources

  • ปฐมภูมิ — กรมสรรพากร: ใบกำกับภาษีและผู้มีสิทธิออก (ประมวลรัษฎากร ม.86) — rd.go.th/7047.html
  • ปฐมภูมิ — กรมสรรพากร: ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม — rd.go.th/7061.html
  • ทุติยภูมิ — iTAX: ออกใบกำกับภาษีทั้งที่ยังไม่ได้จด VAT — itax.in.th

ข้อมูล ณ วันที่ทบทวน 7 มิ.ย. 2026 กฎหมายภาษีอาจเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจสอบกับกรมสรรพากร (www.rd.go.th / สายด่วน 1161) หรือผู้ทำบัญชีก่อนนำไปใช้